قیصر
قیصر یک فیلم ایرانی و محصول سال 1348 به کارگردانی مسعود کیمیایی و بازی هنرمندانه بهروز وثوقی است که هنوز هم سکانس های این فیلم در شبکه های اجتماعی به اشتراک گذاشته میشود.
داستان فیلم قیصر
یکی از برادران آبمَنگُل به نام منصور (جلال پیشوائیان)، فاطی را هتک حرمت میکند. فاطی، پس از نوشتن نامهای به مادر (ایران دفتری) و داییاش (جمشید مشایخی)، خودکشی میکند و در بیمارستان جان میدهد. فرمان (ناصر ملکمطیعی)، برادر بزرگ فاطی، پس از آگاهشدن از موضوع، به دکان برادران آبمَنگُل میرود.
او، چون پیشتر قسم خوردهبوده که دیگر هرگز دست به چاقو نبرد، با دستان خالی با برادران آبمَنگُل روبهرو میشود. دو برادر منصور، رحیم (غلامرضا سرکوب) و کریم (حسن شاهین)، او را غافلگیر کرده، میکشند. قیصر (بهروز وثوقی)، برادر کوچکِ فرمان، از سفر جنوب بازمیگردد و پس از آگاهشدن از قضیه، بهقصد انتقام به سراغ برادران آبمَنگُل میرود. او کریم را در حمام و رحیم را در کشتارگاه از پا درمیآورد.
سپس به اتفاق ننهمشهدی، رختشوی محلهشان، برای زیارت به مشهد میرود. وقتی قیصر از زیارت بازمیگردد، از مرگ مادرش باخبر میشود. در گورستان، بههنگام دفن مادرش، بهکمک نامزدش (پوری بنایی) از چنگ پلیس میگریزد و بهواسطهٔ رقاصهای (شهرزاد) منصور را در ایستگاه راهآهن یافته، او را با چاقو میکشد. دست آخر نیز پلیس او را دستگیر میکند.
قیصر از نگاهی دیگر
این مطلب از وب سایت رسمی ظفر سهرابی نیا نقل شده است.
فیلم قیصر به بیان دغدغه های مردم عادی پایین شهر می پردازد و با ظرافت تمام به کمک فیلمنامه منسجم خود تصویر گویایی از زندگی این مردم خلق می کند.
داستان فیلم به ماجرای خانواده ای می پردازد که زمانی بزن بهادر و زبانزد محل بوده اند و حال در تلاش آن هستند تا با پایبندی به ارزش ها و عرف های جامعه زندگی شرافتمندانه و آبرومندی را در پیش گیرند اما با ناملایمتی ها و نامردی های زمانه روبرو شده و مسیر زندگیشان کاملا تغییر می کند.
در فیلم قیصر به خوبی می توان دغدغه های اصلی روزگار خود مثلا تلاش برای کسب روزی حلال، حفظ آبرو، ستایش جوانمردی و پهلوانی، ناموس پرستی و عشق به خانواده را مشاهده نمود.
اما گفتیم ناموس پرستی و عشق به خانواده که موضوع اصلی فیلم قیصر می باشد. جایی که فرمان برای گرفتن انتقام ظلمی که به ناموسش شده کمر همت می بندد و جریان اصلی فیلم را رقم می زند. اما فرمان و قیصر از دو راه متفاوت جهت انتقام عمل می کنند. فرمان به سفارش خان دایی با پایبندی به آیین جوانمردی و پهلوانی با دست خالی پیش می رود اما خنجر از پشت می خورد و ناکام می ماند.
در مقابل قیصر قهرمان اصلی فیلم با بازی درخشان بهروز وثوقی از شیوه ای دیگر وارد شده و به روش کوچه و بازار و لات بازی های مرسوم زمانه وارد عمل می شود و در نهایت به نتیجه می رسد. در طول فیلم می توان مخالفت هایی که با روش او می شود را در مخالفت های خان دایی مشاهده نمود.
از ویژگی های بارز فیلم فیلم می توان به پیوستگی داستان، موزیک متن مناسب که گاه به تقلید از آیین پهلوانی و اعتقادات جامعه همراه بوده و از ضرب آهنگ های زورخانه ای استفاده می کند و اشاره به اعتقادات مذهبی و عرف های جامعه و شیوه زندگی مردم کوچه و بازار، اشاره کرد. همچنین فیلم قیصر اشاره ای کوتاه به نارضایتی و عدم اعتماد به سیستم قضایی حاکم دارد.
شاید مهمترین ویژگی فیلم قیصر این باشد که بر خلاف خیلی فیلم های دیگر آن دوران از دل خانه های اشرافی و زندگی های آنچنانی، که بسیاری از مردم عادی با آن بیگانه اند، سرچشمه نگرفته و به قولی از دل اجتماع برخاسته است و این مهم باعث می شود تا بیننده با آن ارتباط برقرار کرده و همگام با آن پیش رود.
همچنین از نکات دیگر فیلم قیصر می توان به تقابل میان اندیشه نو و کهنه در جریان صحبت های بین قیصر و خان دایی اشاره نمود که دو سکانس برتر فیلم را رقم می زند: یکی بعد از قتل کریم آب منگل که قیصر از نامردی روزگار می گوید و یکی بعد از قتل رحیم آب منگل که قیصر از تقدیر شوم خود حرف می زند.
و اما در مجموع فیلم قیصر یک فیلم برخاسته از دل اجتماع و برای اجتماع است و لحظات خوبی را برایتان به ارمغان می آورد.
قیصر چگونه ساخته شد؟
این مطلب از وب سایت دنیای اقتصاد نقل شده است.
عباس شباویز، تهیهکننده فیلم «قیصر» تعریف میکند: «اواخر سال ۴۶ یا اوایل سال ۴۷ بود که یک شب در رستورانی انتهای خیابان سلطنتآباد (پاسداران امروز) شام میخوردم که بهروز وثوقی، آقای کیمیایی را به من معرفی کرد. آن شب که او را دیدم درباره سناریوی قیصر صحبت کرد.
گویا قبل از آن چند تهیهکننده دیگر از جمله میثاقیه و اخوانها آن را خوانده و رد کرده بودند. اما من در همان برخورد اول، مسعود کیمیایی را جوان بسیار خوب و مودبی دیدم و برای فردا دعوتش کردم به استودیو آریانا فیلم، فردا آمد و قصهاش را که در یک کتابچه خطی نوشته بود، برایم خواند. خوشم آمد، دیدم قصه اصیل است، حرف دارد، مسائل سنتی نیز در آن وجود دارد؛ منتها کمی میبایست رویش کار میشد… در سناریوی اولی که مسعود نوشته بود شخصیت فرمان زنده نبود و قصه از قطاری که قیصر با آن میآمد شروع میشد. من پیشنهاد دادم که فرمان را زندهاش کنیم و ده دقیقه اول بدون حضور بهروز باشد.»
عباس شباویز میگوید که فیلم «قیصر» هنگام درخواست پروانه نمایش به مدت ۷-۶ ماه توقیف شد و بعد با دوندگیهای زیاد توانستند اجازه نمایش فیلم را بگیرند. در مورد اینکه فیلم توسط اداره نمایشها سانسور شد، شباویز در مصاحبهای توضیح میدهد: «نه سانسور نشد فقط در مورد صحنه پایانی فیلم گفتند که پلیس باید قیصر را دستگیر کند که کیمیایی با کلوزآپی که توی قطار به عنوان آخرین پلان از صورت بهروز گرفت (که پلیس در همین لحظه او را میبیند و قیصر لبخندی از سر رضایت و آرامش میزند) فیلم را با شکل خوبی پایان داد…»
فیلم «قیصر» ابتدا در دو اکران خصوصی نمایش داده میشود. یکی از آنها در سالن کوچک بالای استودیو مولنروژ بود و به گفته عباس شباویز حتی دکتر شریعتی را هم برای تماشای فیلم میآورند.
شباویز میگوید: «در شب نمایش خصوصی سینما مولنروژ (سروش فعلی) مرحوم دکتر شریعتی را آوردیم. در تاریکی وارد سالن شد و در تاریکی رفت. در حقیقت بدون اینکه کیمیایی بداند، سناریوی قیصر را نیز داده بودم او بخواند. همان موقع نظرش این بود که اگر این فیلم درست ساخته شود تنها فیلمی است که به سیستم «نه» گفته است. بعد از تماشای فیلم هم خیلی خوشش آمد.»
فیلم «قیصر» از صبح چهارشنبه ۱۰ دی ماه ۱۳۴۸ در سینماهای مولنروژ، دیانا (سپیده فعلی)، مهتاب (شهر قشنگ فعلی)، رکس، لیدو، شهوند، نپتون، همای، اسکار، اورانوس، پاسارگاد، شرق و به عنوان برنامه افتتاحیه سینما رنگینکمان در خیابان شهرستانی میدان امام حسین به نمایش درآمد. ۳ هفته نمایش در این ۱۳ سینما مبلغ ۰۰۰/۸۰۰/۱ تومان برای فیلم فروش به ارمغان آورد. «قیصر» در سال ۱۳۴۹ نیز بعد از دریافت جوایز سپاس از صبح چهارشنبه ۱۷ تیر ماه مجددا در سینماهای مولنروژ، دیانا، مهتاب، رکس، شهوند، لیدو، نپتون، رنگینکمان، ژاله، همای، اسکار، پاسارگاد، اورانوس، شرق و چرخ فلک به مدت ۳ هفته اکران شده و نزدیک به ۲میلیون تومان فروش کرد.
«قیصر» با یک حساب تقریبی در اکران اول و دوم تهران ۰۰۰/۶۰۰/۳ تومان فروخت که با در نظر گرفتن میانگین قیمت بلیت ۳تومان در آن تاریخ، تعداد یکمیلیون و دویست هزار نفر در تهران از فیلم دیدن کردند. جمعیت تهران در آن تاریخ بالای ۳میلیون نفر بوده است و با توجه به این میزان جمعیت در طول یک سال ۴۰درصد جمعیت تهران فیلم را دیدهاند.
«قیصر» اکرانهای مجدد بسیار داشته است، به روایتی این فیلم در شیراز، ۵۴ بار اکران شده است. به روایت عباس شباویز، «قیصر» از تاریخ اولین نمایش (۱۰ دی ماه ۱۳۴۸) تا تعطیلی سینماها در آبان ۵۷، مجموعا ۲۰۰میلیون تومان فروخته است که با احتساب میانگین قیمت بلیت در طول ۹ سال نمایش خود، بیش از ۶۵میلیون نفر فیلم «قیصر» را روی پرده سینما دیدند که این یک رقم بیسابقه و دستنیافتنی است.
